Ataköy 7-8-9-10 Ataköy Towers A Blok Kat 14 No: 169, 34156 Bakırköy/İstanbul
Çeneden Ses Gelmesi Her Zaman Hastalık mıdır?
Çeneden Ses Gelmesi Her Zaman Hastalık mıdır?
Çeneyi açıp kapatırken duyulan her tıklama hastalık veya tedavi gereksinimi anlamına gelmez. Ağrıya, kilitlenmeye veya hareket kısıtlılığına eşlik etmeyen eklem sesleri sık görülür ve çoğunlukla tedavi gerektirmez. Buna karşılık ağrılı ses, çiğneme güçlüğü ya da çenenin takılması değerlendirilmelidir. Kararda yalnızca sesin varlığı değil, günlük işlevi nasıl etkilediği önemlidir. [1]
Çene eklemi sesi nereden gelebilir?
Alt çene, kulakların önünde yer alan iki eklemle kafatasına bağlanır. Eklemde kemik yüzeyleri arasında disk biçimli bir yapı bulunur; çevredeki kaslar da çene hareketine katılır. Bu nedenle çene bölgesindeki yakınmalar eklem, kaslar veya her ikisiyle ilişkili olabilir. “Çene eklemi” anatomik yapının; temporomandibular bozukluklar ise bir grup sorunun adıdır. [2]
Bazı tıklamalar diskin hareket biçimindeki değişikliklerle ilişkili olabilir. Ancak duyulan ses, tek başına diskin konumunu veya kemikte hasar olduğunu kanıtlamaz. Tıklamayı sürekli yeniden oluşturmak için ağzı tekrar tekrar açmak da yararlı bir kontrol yöntemi değildir. Sesin ne zamandır var olduğu ve yeni bir belirtiyle birlikte başlayıp başlamadığı daha anlamlı bilgilerdir. [3]
Ne zaman değerlendirme gerekir?
Sesle birlikte ağrı veya hassasiyet, ağız açmada azalma, tekrarlayan takılma, çiğneme güçlüğü ya da kapanışta yeni bir değişiklik varsa diş hekimi değerlendirmesi uygun olur. Yakınmanın darbe sonrasında başlaması da görüşmede belirtilmelidir. Çene, kulak veya şakak ağrısını otomatik olarak ekleme bağlamamak gerekir; başka nedenlerin dışlanması gerekebilir. [4]
Yemek veya sıvı alamama, çenenin açık ya da kapalı konumda belirgin biçimde kilitlenmesi veya travma sonrasında ortaya çıkan önemli işlev kaybı için gecikmeden değerlendirme alın. Çene yakınmasına yeni görme bozukluğu veya şiddetli, alışılmadık baş ağrısı eşlik ediyorsa bunu yalnızca diş kaynaklı kabul ederek beklemeyin; tıbbi yardım gerekir. [5]
Muayenede hangi bilgiler işe yarar?
Sesin tek mi çift taraflı mı olduğunu, açarken mi kapatırken mi geldiğini, ağrının yerini ve kilitlenme yaşayıp yaşamadığınızı anlatın. Uyku, stres, diş sıkma alışkanlığı ve yakınmanın yemek yemeyi nasıl etkilediği de sorulabilir. Muayenede hareketler, kaslar ve eklem bölgesi incelenir. Gerektiğinde görüntüleme istenir; her tıklama için otomatik olarak film veya MR gerekmez. [1]
Başvuru öncesinde kısa bir belirti notu hazırlamak, görüşmeyi kolaylaştırabilir: başlangıç zamanı, ağrılı günler, hangi hareketin zor olduğu ve önceki tedaviler. Sesin şiddetini ölçmeye çalışmak veya ağrıyı tekrar oluşturmak için çeneyi zorlamak yerine, kendiliğinden yaşanan belirtileri kaydedin.
Görüşmede, “Ne zaman yeniden başvurmalıyım?”, “Hangi hareketlerden kaçınmalıyım?” ve “Tedavinin hedefi ağrıyı azaltmak mı, işlevi düzeltmek mi?” sorularını da sorun. Böylece izlem planı anlaşılır olur ve karar yalnızca sesin varlığına indirgenmez. Önerileri kendi kelimelerinizle tekrar etmek de faydalıdır.
Tedavi gerekiyorsa hedef nedir?
Hedef her zaman sesi tamamen susturmak değildir; ağrıyı azaltmak ve işlevi iyileştirmek daha önemli olabilir. Uygun olgularda alışkanlıkların düzenlenmesi, kişiye öğretilen egzersizler veya fizyoterapi gibi geri dönüşlü yaklaşımlarla başlanabilir. Bazı hastalarda ağız içi apareyler değerlendirilir; ancak yalnızca ses duyulduğu için herkese plak gerekmez. Dişlerin aşındırılması veya kapanışın kalıcı değiştirilmesi gibi işlemler, basit bir tıklamanın rutin çözümü değildir. [6]
Sık sorulan sorular
Ağrım yoksa yine de tedavi olmalı mıyım?
Yalnızca ağrısız ses varsa ve hareketler rahatsa tedavi çoğunlukla gerekmez. Yeni ağrı, kilitlenme veya işlev değişikliği gelişirse değerlendirme yeniden yapılır.
Çene sesi ileride mutlaka kötüleşir mi?
Hayır. Sesin mutlaka ilerleyeceği söylenemez. Gelecekteki seyir kişiden kişiye değişir; mevcut işlev ve eşlik eden belirtiler izlenir.
İnternetten gördüğüm egzersizleri yapabilir miyim?
Farklı çene sorunlarına aynı hareket uygun olmayabilir. Özellikle ağrı veya kilitlenme varsa, çeneyi zorlayan uygulamalar yerine kişiye göre öğretilen bir planı izleyin.
İlgili bilgiler: çene eklem rahatsızlıklarının değerlendirilmesi.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; çene veya yüz ağrısı için tanı ve kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez.
